Парламенттің «Бір ел – бір мүдде» депутаттық тобының «Экстремизм мен радикализмнің алдын алу – қоғамдық келісім факторы ретінде» тақырыбындағы отырысында жаһандық трансформациялар, цифрландыру және ақпараттық ағындардың күшеюі жағдайында қоғамдық тұрақтылыққа қатысты өзекті мәселелер талқыланды. Депутаттық топтың жетекшісі Нурторе Жусип қазіргі жаһандық өзгерістер, цифрландыру және миграциялық әрі ақпараттық процестердің күшею жағдайында қоғамдық тұрақтылық пен ұлттық қауіпсіздік мәселелері ерекше маңызды екенін атап өтті. Оның сөзінше, экстремизм мен радикализм қоғамдық санаға деструктивті әсерін тигізетін, этносаралық және конфессияаралық келісімге қауіп төндіретін өзекті проблемалар болып қала береді, ал олардың алдын алу – қоғамдық бірлікті сақтау және тұрақты дамудың басты шарты.
Іс-шара барысында экстремизм мен радикализмнің алдын алу жүйелі және алдын алу сипатында болуға тиіс, радикалданудың себептерін жоюға, қоғамдық сенімді нығайтуға, диалог мәдениетін дамытуға және жалпы азаматтық бірегейлікті қалыптастыруға бағытталуы керектігі атап өтілді, бұл тұрақты даму мен конфессияаралық келісімнің негізі болып табылады.
Конфессияаралық және дінаралық диалогтың халықаралық орталығы Төрайымының орынбасары Бауыржан Бакиров атынан отырысқа қатысып, өз сөзінде геосаяси күн тәртібі ақпараттық кеңістікте үстемдік құрған жағдайда экстремизм мен радикализм мәселелерінің өзектілігі төмендеді деген қате пікір қалыптасатынын, ал бұл қауіп-қатерлер, оның ішінде цифрлық орта мен жастарды тарту арқылы, теріс әсерін жалғастыратынын атап өтті.
Б. Бакиров қазіргі уақытта Қазақстан ақпараттық кеңістігінде ең көп таралған тақырыптар – жаһандану процестері, геосаяси қақтығыстар, мемлекетаралық келіспеушіліктер және ашық қарсыластар деп атап өтті. Мұндай жағдайда кейбір мемлекеттердің ядролық қаруға ие болуы және оны қолдану қауіпі ерекше алаңдаушылық тудырады. Алайда 5–7 жыл бұрын Қазақстан мен әлемдік қауымдастық үшін зорлық-зомбылық экстремизм мен терроризм идеологиясын тарату мәселесі өте өзекті болған. Бүгінгі таңда бұл проблемалар екінші орынға ығысып кеткендей көрінсе де, радикалды идеология, әсіресе жастар арасында, әлі де таралуда, ал әлемдік қақтығыстар елдегі діни ахуалға тікелей теріс әсерін тигізуде.
Интернет кеңістігін бақылау нәтижелері бойынша Б.Бакиров діни саладағы негізгі тенденциялар мен тәуекелдерді атап өтті:
- Азаматтардың діни санасының күшеюі, соның ішінде діни тәжірибесі бар адамдар санының өсуі; жаңа дінге қабылданғандар көбіне деструктивті және радикалды уағызшылардың назарында болады.
- Ұлттық-мәдени бірегейлікті бұрмалауға бағытталған жалған және радикалды идеологиялық материалдардың өсуі, сондай-ақ псевдо-эксперттердің белсенділігі мен манипуляциялық риториканың поляризациясы.
- Баламалы діни формаларға қызығушылықтың көрінуі, бұл рухани-мәдени ізденісті көрсетеді және ғылыми, тарихи, мәдени-философиялық тұрғыдан түсіндіруді қажет етеді.
- Жастарға теріс және қарама-қайшы контенттің ықпалының жоғары тәуекелі, бұл жастардың рухани тәрбиесін стратегиялық бағытқа айналдырады.
- Жасанды интеллект мүмкіндіктерінің кең таралуы, ол дұрыс қолданылған жағдайда ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының, діни сауаттылықтың және мониторингтің тиімді құралдары бола алады, ал дұрыс қолданылмаған жағдайда ақпаратты бұрмалауға және ұлттық мүдделерге зиян келтіруге әкелуі мүмкін.
Б.Бакиров рухани иммунитет жаңа ұлттық қауіпсіздік форматы болып табылатынын атап өтті. Ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы жағдайында басты сұрақ – қоғам ұлттық құндылықтар мен Қазақстан мүдделерін дискредитациялауға бағытталған сыртқы әсерге қарсы тұра ала ма. Азаматтардың заң алдындағы теңдігі мен жеке сенімдеріне құрметке негізделген зайырлы мемлекеттік-конфессиялық қатынастар моделі тұрақтылық пен ұлттық бірліктің негізгі кепілі болып қала береді.
